Ο ζητιάνος

Ο Ζητιάνος, νουβέλα του νεοέλληνασυγγραφέα Ανδρέα Καρκαβίτσα, που γράφτηκε το1896, εκτυλίσσεται σένα χωριό της Θεσσαλίαςκοντά στις εκβολές του Πηνειού, το Νυχτερέμι.ΤοΝυχτερέμι είναι υπό την κυριαρχία του Αλή Πασά,άρχοντας του χωριού είναι ο μπέης, που κατοικείστο κονάκι του.Οι κάτοικοι του χωριού, οιΚαραγκούνηδες, μαζεύονται συχνά στοσπιτομάγαζο του Μαγουλά, όπου συζητούνπολιτικά θέματα.Με μια τέτοια συνάντηση τωνκαραγκούνηδων αρχίζει και το έργο του οΚαρκαβίτσας.

Η νουβέλα αυτή γνώρισε μεγάλη επιτυχία και διαβάστηκε από γενιές Ελλήνων. Ο πρωταγωνιστής του έργου, ο Κώστας Τζιριτόκωστας υπήρξε η διάσημη λογοτεχνική φιγούρα της Ελλάδας, μέχρι την εμφάνιση του Αλέξη Ζορμπά του Καζαντζάκη.

Το θέμα του έργου είναι η άφιξη του ζητιάνου από τα Κράβαρα (ορεινή Ναύπακτος) στο θεσσαλικό κάμπο και συγκεκριμένα στο χωριό Νυχτερέμι (σημερινός Παλιόπυργος Λάρισας) και οι καταστροφές που η άφιξή του θα φέρει στις ζωές των κατοίκων του χωριού. Σύμφωνα με τον λογοτεχνικό κριτικό Φώτο Πολίτη, «ο Τζιριτόκωστας δεν είναι απλώς ένας κοινός τύπος Κραβαρίτη. Είναι ο Έλλην πολιτικός, ο Έλλην επιστήμων, ο Έλλην χρηματιστής ή έμπορος, ο ολέθριος "έξυπνος" Ρωμηός της εποχής μας.»

Το διήγημα έχει μεταφραστεί στα αγγλικά, γαλλικά, ιταλικά, ολλανδικά και γερμανικά